Op zoek naar een basisschool die ik mijn dochter gun

Onze dochter Lou is afgelopen november 2 jaar geworden. Het zoeken van een basisschool komt daarmee steeds dichterbij en daarom begin ik vandaag met de zoektocht naar een school die ik haar gun. Als één van de uitgangspunten neem ik de psychologische basisbehoeften van de mens: autonomie, verbinding en competentie. Lees er meer over in dit artikel.

 
Inhoud

                            Laatste update — 22.03.2024

    Hier een stuk tekst uit het boek ‘Is het voor een cijfer?’ van Johannes Visser wat ik onlangs las. Alhoewel het boek vooral een pleidooi is tegen cijfers op het voortgezet onderwijs haalde ik er toch veel uit om mee te nemen naar het zoeken van een basisschool.

    Zoals dit stuk:

    In de tientallen jaren na Deci’s experiment kwamen wetenschappers van over de hele wereld tot drie psychologische basisbehoeften, drie grondstoffen voor groei die maken dat intrinsieke motivatie opbloeit. Autonomie. Competentie. Verbondenheid. Mensen, in welke cultuur ze ook leven, wat hun gender ook is, willen het gevoel hebben dat ze iets te kiezen hebben in hun leven, dat ze goed zijn in wat ze doen en er beter in kunnen worden, en dat ze betekenisvolle relaties hebben met anderen. Voelen mensen zich autonoom, competent en verbonden, dan komen ze hun bed uit om hun leven ten volle te willen leven.

    Een gevoel van ‘amen’ toen ik dit las. Het leek me een uitstekend uitgangspunt voor het zoeken van een basis- en middelbare school. Laten we er meteen induiken.

    Autonomie: de eerste psychologische basisbehoefte om ten volle te willen leven

    Autonomie. Het gevoel om iets te kiezen te hebben. Controle uitoefenen op je eigen leven. Een woord dat lijkt op vrijheid. Het verschil zit ‘m wat mij betreft in het interne van autonomie en het externe van vrijheid. Autonomie is vanuit jouw persoonlijkheid zelf kunnen kiezen gebaseerd interesses, doelen en overtuigingen. Vrijheid is dat er extern geen zaken spelen die je tegenhouden.

    Ik merk dagelijks hoe enorm belangrijk autonomie voor mijn dochter is. Als ik haar zelfstandig laat onderzoeken, zelf dingen laat doen en haar laat kiezen dan schiet ze veel minder snel in boosheid en verdriet.

    Logisch: het is ook belangrijk dat ze zelf dingen leert en zelf haar keuzes leert maken. Want wie gaat het anders straks doen voor haar? Een prachtig ingebouwde behoefte en verlangen. Het gevaar is dat ik er ‘geen tijd voor heb’ of dat ik het geen prioriteit geef. Dat ‘andere dingen’ belangrijker zijn.

    Voorbeeld: ik smeer even snel zelf haar boterham omdat ik vind dat we moeten opschieten.

    Naast dat ik in dit moment haar autonomie afneem helpt het ook niet bij acomedido (hulpvaardigheid in huis). Iets waar Michaeleen Doucleff veel over schrijft in haar boek ‘Jagen, verzamelen, opvoeden'.

    Autonomie vindt zij dus ontzettend belangrijk en dus zou het op haar school ook belangrijk moeten zijn. 

    Hoe stond het ervoor met autonomie op mijn eigen basisschool?

    Het lesmateriaal was voor iedereen gelijk en het werd hoofdzakelijk bepaald wat je ging doen. Echt zelf kiezen was er niet echt. Ik weet nog wel dat je bijvoorbeeld mocht kiezen welk stuk je ging opvoeren voor de weekafsluiting op vrijdag. Dan kwamen de ouders kijken naar iets wat de kinderen hadden voorbereid op het gebied van dans, theater en zang etc. Iets wat ik ook erg leuk vond.

    Competentie: de tweede psychologische basisbehoefte om ten volle te willen leven

    Competentie. Goed zijn in wat je doet en er beter in kunnen worden. Zonder autonomie geen competentie. Als je je kind niet zelf dingen laat doen en niet zelf laat ontdekken dan krijgen ze ook niet het gevoel dat ze ergens goed in zijn en er ook beter in kunnen worden.

    In het boek ‘Brain rules for baby’ leerde ik dat het belangrijk is om je kind te leren dat het goed is om te blijven proberen. Prijzen van inspanning in plaats van prestatie. Dit zijn daardoor de twee woorden die ik vaak herhaal bij Lou: ‘blijven proberen’.

    Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. Blijven proberen. 

    Hier een quote uit het boek:

    Kids praised for effort complete 50 percent more hard math problems than kids praised for intelligence.

    Hoe stond het ervoor met competentie op mijn eigen basisschool?

    Ik weet nog heel goed dat we op school de tafels (rekenen) aan het leren waren en dat we op het plein een wedstrijd gingen doen. Wie het snelste een antwoord kon geven op een tafel die de meester willekeurig noemde mocht een stap vooruit doen. Er was één jongen de allerbeste bij ons in de klas: Wouter Lodewijk. Ik weet nog dat ik hem één keer bijna had verslagen.

    De competentie maar vooral ook de competitie was hier zeker aanwezig: ik was er goed in en werd er steeds beter in. Bijna zo goed dat ik de beste van de klas kon verslaan. 

    Aan de andere kant moet hier ook bij gezegd worden dat het voor andere kinderen (die er minder goed in waren en minder van wedstrijden hielden) dit ook pijnlijk zou kunnen zijn geweest. De reden waarom ik denk dat cijfers überhaupt zo'n slecht idee zijn omdat ze de competitie en vooral het vergelijken met anderen te veel bevorderen.

    Een mooi vraagstuk voor een basisschool lijkt me dus: hoe zorg je dat je de competentie (ergens goed in zijn en er beter in kunnen worden) verhoogd, maar je niet te veel richt op competitie? Het zit hem hier denk ik meer in met elkaar in plaats van tegen elkaar. Een reden waarom ik net als Johannes Visser tegen cijfers ben op het voortgezet onderwijs.

    Verbondenheid: de derde psychologische basisbehoefte om ten volle te willen leven

    Verbondenheid. Betekenisvolle relaties hebben met anderen. Ga voor jezelf maar eens na hoe belangrijk je vrienden op school waren. Betekenis verandert met de tijd. In het begin is het belangrijk dat je met je vrienden kunt spelen en plezier kunt maken. Samen de tijd vergeten en dat irritaties en ruzies worden opgelost — het is aan de leraar om dit op te sporen en hier meteen op in te grijpen. Later worden in relaties andere dingen belangrijker zoals o.a. goede gesprekken voeren, luisteren en begrip tonen naar de ander.

    ‘Verbondenheid? Verwaarlozing!’ Cijfers zijn pas nodig wanneer persoonlijke aandacht tekortschiet, en het onderwijs kent een structureel tekort aan persoonlijke aandacht’ schrijft Johannes Visser in zijn boek ‘Is het voor een cijfer?’.

    Hij doelt hiermee (zoals ik het lees) vooral op de relatie tussen de docent en de leerling en niet tussen de leerlingen onderling.

    Hoe stond het ervoor met verbondenheid op mijn eigen basisschool?

    Bij mij op de basisschool kon je het goed of slecht treffen wat betreft je leerkracht want je moest het er een jaar lang elke dag mee doen. Een reden waarom ik meer ben voor meerdere docenten (met specifieke expertises) in een schooljaar. Uiteindelijk heeft één leraar echt iets betekenisvols gebracht wat mij betreft en dat was meester Herman. Tot slot een stuk uit mijn boek ‘Verlangen naar minder':

    Meester Herman stond niet vóór de klas, hij stond in de klas. Hij projecteerde geen eigen frustraties op ons. Was kwetsbaar, oprecht en begaan. Meester Herman voelde conflicten aan en nam je meteen apart als er iets speelde. Ik ben hem dankbaar voor de leraar die hij was. Door hem werden de conflicten die ik had met andere jongens vaak meteen gezien en uit de wereld geholpen.

    Gebaseerd op autonomie, competentie en verbondenheid ga ik op zoek naar een school die ik mijn dochter gun. Mijn volgende artikel in deze serie zal gaan over mijn rondleiding op de eerste potentiële school voor Lou: Laterna Magica in Amsterdam. Ik zal schrijven over hoe ik het heb ervaren en hoe ik denk dat de school het doet op het gebied van autonomie, verbondenheid en competentie.

    Ben jij ook op zoek naar een basisschool die je je kind gunt of heb je vragen, opmerkingen, tips of adviezen voor het zoeken naar een basisschool? Laat het dan weten in reacties onderaan dit artikel. 

    Join Jelle's newsletter met momenten uit boeken, podcasts en video's die hem kracht en inspiratie gaven, zorgden voor een traan, een lach of die gewoon heel leerzaam waren.

    Onze website draait op 100% hernieuwbare energie via mijn.host. Om ons website verkeer in te zien maken we gebruik van Fathom Analytics, die jouw privacy respecteert en geen cookies gebruikt. Onze podcasts worden gehost via Transistor.fm.

    auteur + spreker — Met een hoofd vol zorgen vertrok ik in 2011 voor een reis naar Brazilië en las daar het boek 'Denk groot & word rijk’ van Napoleon Hill. Het boek en de reis veranderden mijn leven compleet. Terug in Nederland ging ik bloggen om net als Napoleon Hill anderen te helpen en te inspireren. In 2018 schreef ik het boek ‘Verlangen naar minder' (15.000+ exemplaren verkocht) over mijn zoektocht naar een bewuster en duurzamer leven. Benieuwd naar mijn favoriete boeken? Bekijk ze hier!

    2 Comments

    • Linda

      Hi Jelle, Agora onderwijs is totaal gebaseerd op de zelf determinatie theorie van Deci en Ryan die jij aanhaalt. De scholen zitten door het hele land. In Utrecht heb je vanuit Agora de school Hub030. Benieuwd naar jouw mening daarover!

    • Jelle

      Hi Linda! Thanks voor je reactie. Agora scholen vind ik zeker interessant en wil ik ook graag gaan bezoeken. Zag dat er in Amsterdam (plek waar we graag willen blijven wonen) geen Agora basisschool is dus wie weet voor het Voortgezet Onderwijs. Heb jij er zelf ervaring mee?

    Plaats een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *