Hoe ik stap voor stap financieel onafhankelijker werd


Midden in de jaren ’80 op 24 januari 1984 word ik, Jelle Derckx, geboren in een ziekenhuis in Arnhem. Ik begin te huilen als ik de kou voel van de wereld waarin ik nu leef. ‘Welkom Jelle in een kapitalistische wereld met veel ongelijkheid’. Een wereld waarin je geld moet verdienen om te kunnen overleven.

Dit artikel begint misschien een beetje negatief, maar het is wel het gevoel wat ik soms kan hebben over de wereld waar we nu in leven. Maar toch was ik eigenlijk ook behoorlijk ondankbaar met al dat gejank van me. Ik heb namelijk een flinke dosis geluk gehad omdat ik in Nederland werd geboren. Een Westers land waar ze het vrij goed op de rol hebben en waar ze gemakkelijker dan op andere plekken, aan de belangrijkste levensbehoeftes kunnen komen zoals water, voedsel en onderdak.

Mijn financiële opvoeding

Thuis en op school leerde ik weinig over met geld omgaan, zeg maar gerust niks. Elk kind kopieert zijn ouders en ze waren niet per se met financiële intelligentie bezig. Kan ik ze dat kwalijk nemen? Nee, want dat heeft geen zin en ze hebben hun best gedaan. Ze zijn lief voor me geweest, hebben goed voor mij gezorgd en ik houd van ze.

Op de Basisschool werd mij dus niets geleerd over met geld omgaan. Ook op de Middelbare School was leren over omgaan met geld ver te zoeken. Ja, je had economie maar daar leerde je weinig over persoonlijke financiën. ‘Dat vogel je zelf maar een keer uit! Als je 27 bent en met een studieschuld op je zolderkamertje zit te kniezen.’

En daar zat ik dus, 27 jaar later, op mijn zolderkamertje, kniezend en met inderdaad een studieschuld en zeer weinig kennis over het omgaan met geld. Gelukkig had ik geen torenhoge studieschuld, maar als ik inlogde op DUO stond daar toch een flink bedrag met vier cijfers. ‘Ach, dat los ik nog wel een keer af als ik ouder ben’ dacht ik dan.

Toen gebeurde er iets magisch

Toen ik 27 jaar was gebeurde er iets magisch met me. Wat precies dat beschrijf ik in mijn boek ‘Verlangen naar minder’. Het magische zorgde er o.a. voor dat ik meer ging lezen, ook over geld, want daar had ik dus nog geen snars van geleerd in mijn jongere jaren.

‘Rich Dad, Poor Dad’ in 2012

Het begon allemaal met het boek ‘Rich Dad, Poor Dad’. Het eerste boek dat mijn mindset veranderde wat betreft geld. Ik las het in het Engels, maar het is ook vertaald naar het Nederlands. Hier een belangrijk stuk uit het boek:

‘De armen en de middenstand werken voor hun geld. De rijken laten geld voor zich werken.’ én, zo schrijft Robert Kiyosaki: ‘De armen en de middenklasse verwerven passiva waarvan ze denken dat ze activa zijn’.

Activa: je investeert geld in iets wat je (op de lange termijn) weer meer geld oplevert. Passiva daarentegen is geld dat je ergens insteekt en je alleen maar meer geld kost op de lange termijn.

Een nieuwe auto kopen is een goed voorbeeld van passiva kopen. Je rijdt je glimmende auto de showroom uit en hij is al 1000 euro minder waard. Vervolgens daalt hij alleen maar in waarde en kost hij je alleen maar geld, tenzij je je auto natuurlijk verhuurt.

In de ogen van Robert Kiyosaki is een eigen huis ook passiva, tenzij je het koopt om cashflow te genereren. In het boek schrijft hij: ‘Als ik een groter huis wil, koop ik eerst activa die de cashflow genereren om het huis te betalen’.

‘Your Money or Your Life’ in 2014

Na het boek ‘Rich Dad, Poor Dad’ ontdekte ik het boek ‘Your Money or Your Life’ van Vicky Robin. Waar Robert Kiyosaki ‘de recht toe recht aan’ mentaliteit uitdraagt is Vicky Robin een vrouw die spiritueler naar geld kijkt. Zij ziet geld bijvoorbeeld als levensenergie, iets wat ik inspirerend vond:

‘Geld is iets waar je je levensenergie voor ruilt. Je verkoopt je tijd voor geld. Het enige echte bezit dat je hebt is je tijd. De uren van je leven.’

Wat ik mooi vind aan de visie van Vicky Robin is dat het meteen het negatieve wegneemt rondom geld. Je bekijkt het door Vicky gewoon zo: ‘Geld bepaalt mijn leven niet, geld is voor mij gewoon een manier om meer tijd te verdienen voor de dingen die ik leuk vind. Geld staat voor mij voor tijd, levensenergie en de vrijheid krijgen om het leven te leven dat ik wil leven.’

Door dit boek ga je geld verdienen zien als meer vrijheid kopen, want hoe meer geld je spaart, hoe meer ‘Fuck you money’ je hebt.

Wat is ‘Fuck you money’?

‘Fuck you money’ is voor mij: ‘Genoeg financiële ruimte hebben om nee te zeggen tegen dingen die je alleen voor het geld zou doen. ‘Fuck you money’ heeft vijanden zoals schulden, maar ook het hedonisme.

Hedonisme

Door de wereld waarin we leven leren we onszelf (vaak onbewust) het hedonisme aan. De hedonist is altijd op zoek om plezier te hebben en pijn te vermijden. De hedonist wil altijd blije, vrolijke en gelukkige stoffen (dopamine en serotonine) in de hersens hebben en probeert dit elke keer te halen uit eten, drank, spullen kopen, drugs en seks etc.

Als je hedonisme prioriteit geeft in je leven gaat het fout. Genot lost namelijk je problemen niet op. Pijn en genot zijn altijd met elkaar verweven en horen bij elkaar. Het altijd maar verlangen naar genot en naar meer in de vorm van dopamine is een fopspeen. Loterijwinnaars zijn na een korte periode weer net zo gelukkig als ze eerder waren. Hedonisme is een rad waar je in blijft lopen. Een drankje waar je alleen maar meer dorst van krijgt.

‘Eindeloos verlangen is één van de valkuilen van de menselijke natuur, en één van de eerste dingen die je moet genezen als je sneller vooruit wilt komen’ schrijft Vicky Robin in haar boek.

‘The Simple Path to Wealth’ in 2019

Omdat Robert Kiyosaki in zijn boek adviseert om meer tijd te besteden aan financiële intelligentie liep ik al een aantal jaren rond met het idee om te gaan beleggen/investeren. In de podcast ‘het groene hart’ had ik het met Ernst-Jan Pfauth over Pete Adeney, een man die blogt over financiële onafhankelijkheid onder de naam Mr. Money Mustache.

Toen ik wat verder in zijn blog dook kwam ik op het boek ‘The Simple Path to Wealth’ van JL Collins. Dit boek zorgde voor het blokje dat in Tetris precies op de juiste plek past. Hier de belangrijkste lessen uit het boek op een rij:

• Stop met denken over wat je met je geld kunt kopen. Begin na te denken over wat je met je geld kunt verdienen.

• Wanneer je kunt leven van 4% van je investeringen per jaar, bent je financieel onafhankelijk.

• Er zijn veel dingen die geld kan kopen, maar het meest waardevolle van alles is vrijheid. Vrijheid om te doen wat je wilt en te werken voor wie je respecteert.

• Probeer 50% van uw inkomen te sparen en te investeren. Zonder schuld is dit perfect te doen.

Het boek gaf ook antwoorden op al mijn vragen over beleggen en hoe ik dat dan het beste kon gaan doen. Sinds april 2019 beleggen we geld dat we kunnen missen.

Claire

Ook Claire, mijn vriendin heeft een belangrijke invloed gehad op hoe ik met geld omga. ‘Je koopt pas iets als je er écht het geld voor hebt en je betaalt je schulden zo snel mogelijk af’ is in het kort wat ik door haar in praktijk heb gebracht. Ze heeft me dan ook geïnspireerd om mijn studieschuld zo snel mogelijk af te lossen en vooral geen geld meer te lenen. Mede dankzij Claire ben ik nu schuldvrij.

Een tijd geleden gingen we samen naar een FIRE meetup met JL Collins in Zoku Amsterdam. Claire ging mee, niet omdat het haar in eerste instantie zo interessant leek, maar omdat ze het belangrijk vond om zich er in te verdiepen. Het maakte haar ergens toch nieuwsgierig en ging mee met de verwachting dat ze vast de enige vrouw zou zijn. Tot haar verrassing bestond een kwart van het publiek uit vrouwen die veelal samen met hun partner waren gekomen.

JL Collins vertelde tijdens de meetup over een vriend van hem die ook bezig was met investeren/beleggen en om het leven kwam na een auto ongeluk. Zijn vrouw had geen idee hoe ze toegang kreeg tot zijn account waar hij al zijn aandelen had staan. Hij benadrukte hoe belangrijk het is om je financiële situatie met elkaar te bespreken, te weten wat er gaande is en wat je doelen zijn.

Het was een aanname van Claire dat je verdiepen in financiële intelligentie saai is. Een half jaar na de meetup heeft ze inmiddels vier boeken gelezen over geld: ‘Rijke pa, arme pa’, ‘Miljonair met een gewone baan’, ‘Hypotheekvrij’ en ‘Blondjes Beleggen Beter’. Gewoon omdat het eigenlijk heel interessant en leerzaam blijkt te zijn.

Het plafond dat genoeg heet

Geld, je kunt er maar beter genoeg van hebben, maar juist in dat woord zit een enorme kracht verscholen. Ik wil namelijk ‘genoeg’ verdienen zodat ik naar mijn maatstaven een goed leven kan leven.

En dat ‘goed’ en ‘genoeg’ houdt ergens op voor mij. Er is een plafond dat genoeg en goed heet en mij beschermt voor het verlangen naar alleen maar meer. Dat mij beschermt voor de gedachte: ‘ik wil een dikke SUV voor de deur, en nog één, en nog één, en nog één, en nog één. Of ik wil een kast van een huis, en nog één, en nog één.

Financieel onafhankelijker worden was voor mij een proces van zoveel mogelijk tijd en aandacht steken in growthinkers om uiteindelijk de bijbanen gedag te kunnen zeggen. De bijbanen waar ik dankbaar voor ben en die me geholpen hebben om uiteindelijk de stap te kunnen maken naar het full-time ondernemen.

Financieel onafhankelijker worden is voor mij nog steeds minder uitgeven (minimalisme), je vaste lasten laag houden en je spaarpercentage zo hoog mogelijk krijgen.

Financiële onafhankelijkheid heeft voor mij niets te maken met zoveel mogelijk rijkdom vergaren en dat aan iedereen laten zien. Het is het hebben van ‘Fuck you money’ en de ervaring van het hebben van genoeg.

Ik ben genoeg, ik heb genoeg en ik wil genoeg.

Wil je meer leren over financiële onafhankelijkheid? Op zondag 1 maart organiseren we samen met Ernst-Jan Pfauth (mede-oprichter van De Correspondent) een screening van de documentaire ‘Playing with FIRE’ in Kriterion Amsterdam.

Ben jij er ook bij? Dan praten we daar samen verder over dit fascinerende onderwerp. Er zijn een beperkt aantal kaarten beschikbaar. Bestel je tickets hier.

Foto: Merlijn Doomernik