Het zelfbeeld van Amy Winehouse en Kurt Cobain

‘Heleninha da música’ tomou até remémedio pra cavalo’ stond er op een foto die ik maakte terwijl ik in 2011 over de Braziliaanse straten liep. Amy Winehouse, een grootheid in de muziek zocht de oplossing in heroïne. Het was toen groot in het nieuws, overal. Het verhaal van Amy Winehouse intrigeert me, nog steeds, net als het verhaal van Kurt Cobain. Allebei stierven ze op hun zeventwintigste. Ik denk dat de oorzaak ligt in een destructief zelfbeeld en de gevolgen waren depressies, drugs en alcohol.

‘De paragraaf van Amy Winehouse lezen en tegelijk haar liedje in de strandbar horen. Wat een inspiratie toch!’. Jens leest ‘Verlangen naar minder’ en stuurt mij een bericht via Instagram. ‘Haha, gaaf! Een teken. Je zit op het goede spoor’ stuur ik terug.

Ik herken het. Als je meer jouw leven gaat leven dan krijg je signalen van buitenaf. Je omgeving gaat je helpen. De muziek, de boeken, de mensen, alles. Laat ik nog even kort zeggen dat ik dit een magische element van het leven vind voordat ik te zweverig wordt.

Over Amy Winehouse en Kurt Cobain. Ik wil een stuk met je delen dat mijn boek niet haalde. Terecht, want het is een stuk dat niet gaat over mijn eigen reis, maar over de reis van twee andere mensen. De reis van twee artiesten die veel te vroeg ten einde kwam. Een reis waarvan ik niet precies weet hoe het echt is gegaan, maar waar ik wel iets over wilde schrijven omdat ik gelijkenissen zag met mijn eigen reis.

Het zelfbeeld van Kurt en Amy

Op mijn zevenentwintigste beleefde ik een doorbraak door een boek. De leeftijd die Kurt Cobain en Amy Winehouse allebei hadden toen ze stierven. De verhalen van deze twee grote artiesten zijn voor mij fascinerend. Ook zij creëerden een negatief zelfbeeld door ervaringen in hun jeugd. Ervaringen waar de omgeving een enorme invloed op had.

Kurt Cobain was een jongetje met veel energie. Die energie wilde hij kwijt door zich te uiten. Hij kon niet stilzitten, gooide van alles om en zette dit om in tekeningen en muziek. Zijn ouders vonden het lastig en gingen met hem naar de dokter. Het werd gezien als ADHD en dus als een mankement. Hij kreeg een rustgevend middeltje voorgeschreven, Ritalin. Zodra de mensen om je heen geloven dat jij iets mankeert ga je het vanzelf ook geloven. We noemen dit een ‘self fulfilling prophecy’. De foute definitie van de situatie roept gedrag op waardoor de oorspronkelijke fout voor iemand ‘waar’ wordt. Kurt werd beschaamd en bespot door zijn vader en hierdoor wijst Kurt later zijn vader af. Dit doet een kind in het diepste pijn. Want wijs jij je ouders af, dan wijs je automatisch een stuk van jezelf af. Pijn die later overwonnen moet worden.

Het volgende schrijft Els van Steijn in haar boek ‘De Fontein’:

‘Op het moment dat je je vader afwijst heb je extra behoefte dat anderen je zien. Daarvoor ga je je vaak maatschappelijk bewijzen. Het vervelende is dat alle lof en waardering onvoldoende opwegen tegen dat gevoel dat die ene belangrijke persoon je niet tot onvoldoende ziet’.

Vader en moeder konden niet met Kurt omgaan, dus verhuist hij in zijn pubertijd van plek naar plek. Hij wordt steeds afgewezen door zijn familie en niemand kan met hem omgaan. In essentie was hij — net als iedereen — een mens dat zich wil uiten maar het werd de kop ingedrukt. Hij was te lastig. Te lastig voor school. Te lastig voor deze maatschappij en zelfs te lastig voor zijn eigen ouders en familie.

Kurt ontmoette nooit echt een mentor in zijn leven. Een mentor waardoor hij zijn aangeleerde natuur overboord kon gooien. Iemand die hem leerde hoe hij de pijn kon omzetten. Er waren mensen die hem ondersteunden, maar nooit kwam hij tot een groot inzicht. Kurt kampte ook met maag- en darmklachten. Allemaal reacties van je lichaam en je systeem op dat wat je onderdrukt. En je slecht voelen leidt ook vaak tot slecht eten. Net nog zag ik in de supermarkt twee jonge vrouwen frisdrank en chips kopen omdat ze zich rot voelden. “Jij ziet er echt ellendig uit”, “Ja, zo voel ik me ook” “Weet je wat, jij gaat zo lekker liggen en voor ons een serie uitzoeken”.

Samen vluchten in het snelle genot. Dat is soms heel fijn, maar het is verschrikkelijk om daar je leven op te baseren. Kurt Cobain — een groot artiest en kunstenaar — verdoofde zijn pijn ook met snel genot. Met drugs. Eerst met marihuana en later met heroïne. Dat wat een mens uitzendt trekt een mens aan dus hij leerde Courtney Love kennen. Een vrouw die ook haar eigen persoonlijke problemen had en ook daarom drugs gebruikte. Ze begonnen veel te vroeg aan een kind. Een dochter, die net als Kurt en Courtney, mocht gaan dealen met de onverwerkte problemen van haar ouders. Iets wat Courtney Love en Kurt Cobain ook deden toen ze midden twintig waren, maar dan met heroïne.

Voordat ik naar Brazilië ging werd ik elke dag met het snelle genot geconfronteerd. Het wilde mij elke dag met open armen ontvangen. Het is dat wat ik moest najagen, als ik de maatschappij moest geloven met de advertenties. ‘Thank you!’, ‘Thank you for buying!’ zegt het consumentisme met een grijns. Kurt blijft zichzelf hardnekkig afwijzen en blijft overgevoelig voor ‘het afgewezen worden door anderen’. Hij trekt zich de mening van de media enorm aan. Hij haat de media. Hij haat het beroemd zijn. Waarom? Ik denk omdat hij nooit de verhalen is gaan zien die hij zichzelf vertelde. De verhalen die te maken hadden met de relatie met zijn vader.

Ook bij Amy Winehouse zie je een negatief zelfbeeld ontstaan in haar jeugd. Haar moeder is te lief voor haar en geeft haar geen kracht en duidelijkheid. Haar vader is er nooit. Al op jonge leeftijd ontdekt Amy een methode om én veel te eten, én slank te blijven: alles eruit kotsen op het toilet. Ze vertelt het vrolijk aan haar moeder. Haar moeder schrikt, hoopt dat het wel over zal gaan en doet verder niets. Amy wordt vrijgelaten en heeft duidelijk eigen grenzen nodig. Ze laat zich gaan met drugs en alcohol. Ook zij trekt aan wat ze uitzendt en leert Blake Fielder kennen. Ook een jongen met persoonlijke problemen. Samen gebruiken ze ook drugs. Nog net voordat ze doorbreekt staat ze op het punt om naar een afkickkliniek te gaan, maar haar vader zegt dat dat niet hoeft. Het was dé kans om in contact te komen met een mentor, met hulp. Dan breekt ze door in de muziek en gaat het alleen maar bergafwaarts. Uiteindelijk sterft ze omdat ze haar lichaam te veel heeft belast met het snelle genot. Met alcohol, drugs en boulimia.

In de documentaire ‘Tony Robbins: I am not your guru’ zit ook een voorbeeld van een dochter en een vader. De dochter voelt zich afgewezen en ergens ook verlaten door haar vader die drugs gebruikte. In de interventie zegt Tony tegen de dochter dat het belangrijk is om kwetsbaarheid te tonen naar haar vader toe en dat ze dit bewust moet aangaan, samen met hem. Anders zal ze in haar toekomst veel moeite krijgen met mannen, hetgeen haar moeder vervolgens met tranen beaamt. Want “afwijzing kweekt obsessie” zegt Tony. BAM! Die kwam wel binnen. Dan wordt het nog mooier want Tony roept met een enorme ‘force of nature’ naar de hele zaal: ‘Maak je ouders effectief verwijten! Verwijt ze dus niet alleen het feit dat je nu problemen hebt, maar verwijt ze ook het feit dat ze ‘jou’, dat prachtige mens, op aarde hebben gezet. Verwijt ze ook de mooie eigenschappen die je van ze hebt gekregen!’.

Ik zou niet weten hoe mijn leven er nu uit had gezien als ik ‘Denk groot & word rijk’ niet had gelezen. Ik denk een stuk triester. Tenminste zo had ik me dan gevoeld. Een gevoel wat ik had verdoofd met genot. In Brazilië ontdekte ik het verschil tussen mijn aangeleerde natuur en mijn echte natuur. Het verschil tussen de zelf die ik dacht dat ik was en die ik echt was. Het verschil tussen mijn authentieke zelf en mijn aangeleerde zelf. ‘People don’t change, they reveal who they really are’, zag ik laatst ergens staan. Voor mij is dit honderd procent waar. We zijn allemaal geconditioneerd door onze omgeving en de verhalen die ons zijn verteld. De verhalen die we zijn gaan geloven of niet. En toch voelde ik dat er iets niet klopte, dat ik op reis moest met een boek.

Dit stuk kwam dus uiteindelijk niet in mijn boek maar wel op mijn blog terecht. Ben je benieuwd naar mijn boek dan kun je die hier bestellen.



Meld je aan voor de newsletter en ontvang een preview
van het boek 'Verlangen naar minder' in je mailbox!

GROWTHINKERS