Mijn nieuwe definitie van duurzaam leven

Beeld: Kris Pouw

Duurzaam leven vind ik belangrijk omdat ik voor volgende generaties graag een bewoonbare aarde achterlaat. Daarnaast geeft het me ook een goed gevoel. Het begon allemaal toen ik het boek ‘De verborgen impact’ las van Babette Porcelijn en de documentaire ‘The True Cost’ zag.

Ik begon met het kijken naar mijn eigen impact op deze wereld en zocht naar duurzame producten van bedrijven die het anders deden. Ik dacht dat ik deed wat ik kon, tot ik dit artikel van Roxane van Iperen las en het boek ‘Een beter milieu begint niet bij jezelf’ van Jaap Tielbeke.

Roxane en Jaap lieten mij de andere kant van de medaille zien en veranderden mijn definitie van duurzaam leven. Bij deze mijn twee zijdes van de medaille.

De eerste zijde van de medaille: duurzamer leven door je impact te verkleinen en door te stemmen met je portemonnee

Het gaat hier hoofdzakelijk over mijn rol als consument. Ik kijk naar de grootste stappen die ik kan maken om mijn impact te verkleinen en probeer me niet blind te staren op kleine dingen.

Dit zijn mijn favorieten en naar mijn mening de meest effectieve manieren om je ecologische voetafdruk te verkleinen:

1. Je huis verduurzamen en thuis kiezen voor écht groene energie
2. Zo plantaardig mogelijk eten en voedselverspilling zoveel mogelijk tegengaan
3. Je reispatroon vergroenen
4. Minder en bewuster spullen kopen en het zo lang mogelijk gebruiken

Naast deze bovenstaande punten probeer ik ook duurzame bedrijven te steunen met mijn geld en ben ik overgestapt naar duurzame banken (ASN Bank en Triodos Bank) en naar een duurzame zorgverzekering.

Ik doe dit allemaal voor de geloofwaardigheid naar mezelf en anderen toe en omdat ik hoop anderen te inspireren om een verandering in gang te zetten. Het volgende schrijven Ruud Veltenaar en Leen Zevenbergen in hun boek ‘Once upon a future’:

‘Als één iemand per week jouw voorbeeld als leider volgt, creëer je 52 leiders per jaar, 520 in tien jaar en een paar duizend leiders in je leven. En ieder van hen creëert ook minimaal één leider per week, waardoor je voorbeeldfunctie honderdduizenden mensen inspireert. Denk dus nooit meer dat je er niet toe doet, of dat je cirkel van invloed te klein is om het verschil te kunnen maken.’

Maar, zoals Jaap Tielbeke schrijft:

‘Leef niet met de illusie dat je met deze acties de mensheid gaat redden van klimaatverandering. We kunnen deze ecologische crisis niet bezweren met persoonlijke gedragsverandering’.

Jaap Tielbeke vertelde in de podcast ‘het groene hart’ dat we schuld en schaamte na de campagne ‘Een beter milieu begint bij jezelf’ in de jaren ’90 te veel hebben geïnternaliseerd. Er is in de afgelopen dertig jaar in de politiek op het gebied van klimaatverandering niets tot weinig veranderd. We zijn ons te schuldig gaan voelen en staren ons daardoor soms blind op de eerste zijde van de medaille.

Ik zou tegen je willen zeggen: focus je op de grote stappen die je kunt zetten wat betreft de eerste zijde van de medaille, stem met je portemonnee en draai dan de medaille om. Verlies dus absoluut de eerste zijde niet uit het oog. Ons huis staat in brand dus we moeten ‘alles’ doen om dit te voorkomen en dus niet het ene wel en het andere niet.

De tweede zijde van de medaille: duurzamer leven ‘Gretha Thunberg Style’ door te streven naar collectieve politieke- en maatschappelijke verandering

We gaan minder vliegen terwijl de regering Schiphol nog steeds laat groeien. We kopen vleesvervangers en eten minder dierlijke producten terwijl er nog steeds 20% van het EU-budget naar intensieve veehouderij gaat. We zetten zonnepanelen op ons dak terwijl Shell gewoon doorgaat met olie oppompen.

De grote vervuilende bedrijven en de overheid doen veel te weinig en ondertussen zijn wij onszelf aan het afvragen of we nou beter papieren of RVS rietjes kunnen kopen. Hoe krom is dat?

Er is op dit moment één hele effectieve oplossing voor klimaatverandering die als een paal boven water staat: collectieve politieke- en maatschappelijke verandering.

De tweede zijde van de medaille gaat hoofdzakelijk over je rol als burger. Zie het als ‘Gretha Thunberg Style’, dat kan zeer effectief zijn. Want wat als Gretha ervoor had gekozen om vegetarisch te gaan eten en niet te gaan staken? Juist, dan had ze niet 11 miljoen volgers gehad op Instagram.

Dit kunnen we doen om collectieve politieke- en maatschappelijke verandering in gang te zetten volgens Jaap Tielbeke:

• Rechtszaken aanspannen – als je juridische expertise hebt – tegen de grote vervuilers of tegen de overheid die te weinig doet.

• Door te gaan stemmen en/of door zelf politiek actief te worden.

• Demonstreren door de barricade op te gaan.

• Door het gesprek van de dag meer te laten gaan over de tweede zijde van de medaille en door dit aan zoveel mogelijk mensen te vertellen.

Een kantelpunt

Jaap Tielbeke en Roxane van Iperen hebben gezorgd voor een kantelpunt. Ik ga vanaf nu de beide zijden van de medaille meenemen in alles wat ik doe rondom duurzaamheid.

Mijn nieuwe definitie van duurzaam leven is rekening houden met de twee zijden van de medaille en ik hoop dat jij dat ook doet. En nog mooier: laat ze hand in hand gaan.