De Westerse plastic ergernis valkuil


Ik loop door de supermarkt en zie dat ze nevel over de groenten sproeien. ‘Om de groenten vers te houden’ denk ik. Dan zie ik dat de groenten verpakt zijn in plastic. ‘Really? Die nevel komt niet eens bij de groenten! Wat een belachelijke actie’.

Het is één van onze grootste ergernissen als we boodschappen doen of een bestelling thuis ontvangen: plastic verpakkingsmaterialen die voor ons gevoel niet nodig zijn. Combineer die ergernis met beelden van stranden vol met plastic en dieren die het opeten en je hebt de ultieme Westerse plastic ergernis cocktail. Die cocktail kan voor ons ook een valkuil worden.

In 2018 deed ik de hele maand september mee aan het plasticdieet. Een maand lang zo min mogelijk plastic consumeren. Ik leerde dat structurele kleine veranderingen voor mij het beste werkten. Ik kocht een broodzak en een netje om groenten en fruit in te doen. Nu, na het plasticdieet, laat ik eerder producten verpakt in plastic liggen omdat ik beter weet wat en waar de alternatieven te vinden zijn.

Na het plasticdieet realiseerde ik me ook dat minimalisme (minder en bewuster kopen) en plantaardig eten mijn favoriete manieren van duurzaam leven zijn en dat ik met extreem plastic minderen niet zo heel veel positieve impact maakte. Helemaal als ik keek naar de tijd en moeite die ik erin had gestoken.

In het boek ‘De Verborgen Impact’ van Babette Porcelijn las ik dat spullen en vlees de grootste verborgen impact hebben op de aarde. Babette schrijft in haar boek dat plastic eigenlijk helemaal niet zo’n slecht spul is, het moet alleen niet in de natuur terechtkomen. Klopt. Plastic in de natuur, dat is de grote boosdoener.

Plastic in de natuur

Plastic komt op drie manieren in de zee terecht: via de straat naar de rivieren/oceanen, via waterleidingen en via grote afvalbergen waarvan sommige delen in de zee waaien. Op dit moment liggen er meer dan 5 biljoen stukjes plastic in onze oceanen. Als we zo doorgaan is dat in 2050 meer plastic dan vis. Het slechte nieuws is dat we extreem weinig van al dat plastic terug kunnen vinden omdat het waarschijnlijk naar de bodem zinkt en veel uit elkaar valt in kleine stukjes die je lastig kunt traceren. Ze zijn zo klein dat we ze bijna niet meer kunnen zien: micro deeltjes drijvend door de zee als een plastic bouillon.

Onze belangrijkste taak wat betreft plastic is het niet in de natuur terecht laten komen.

Zodra ik dus mijn plastic goed scheid en het netjes breng waar het hoort is er niet zoveel aan de hand in een land waar we gezegend zijn met een goed recycle-systeem. Als je naar andere landen kijkt dan zie je: hier moet echt iets gebeuren! Daar zijn de faciliteiten veel minder goed en zijn mensen meer bezig met overleven dan met plastic. En laat daar nou die verschrikkelijke beelden vandaan komen.

Ook op dit vlak is er hoop te vinden. Iets waar ik heel blij van wordt is het project ‘Precious Plastic’ van Dave Hakkens. Hij maakt machines waarmee iedereen zelf plastic kan recyclen en legt ook zo toegankelijk mogelijk uit hoe je die machines zelf maakt.

De opkomst van bioplastics

In het boek ‘Drawdown’ schrijft Paul Hawken over de 80 meest effectieve manieren om CO2 te reduceren. Op nummer 4 staat een plantenrijk eetpatroon, op nummer 47 bioplastics. Hij schrijft dat hij een explosieve groei van bioplastics verwacht en voorspelt dat dit in 2050 49% van de markt zal innemen. Bioplastics kunnen door de natuur snel worden afgebroken en zijn bijvoorbeeld gemaakt van aardappelen, suikerriet, boomschors en algen. Hier ligt ook een verantwoordelijkheid bij de grote Westerse supermarkten. Een bedrijf zoals Ekoplaza gebruikt deze bioplastics al. Go Ekoplaza LAB!

Plastic wordt gemaakt en geregeerd door olie. Plastic van olie is spotgoedkoop om te maken en bioplastics zijn duurder, maar gelukkig dalen die kosten snel. De overheid kan dit proces versnellen door plastic gemaakt van olie te verbieden. Ook als consument kunnen we daar natuurlijk aan bijdragen door minder plastic spullen te kopen zoals die plastic speelgoed crap die van China eerst helemaal hiernaartoe moet komen en honderden jaren nodig heeft om af te breken.

Laat dit duidelijk zijn: alles wat we als mens doen om duurzamer te leven moedig ik aan, net als drastisch plastic minderen. Ik denk wel dat we ons soms blind kunnen staren op dit onderwerp. Wij Nederlanders kunnen meer eco-positieve impact maken door minder spullen te kopen en ze langer te gebruiken, door meer plantaardig te eten en te letten op vervoer en de energie die we afnemen. Buiten dat kunnen we met onze wijsheid veel veranderen op het gebied van werk. Extreem plastic minderen kan dan soms een timesink worden aangezien we niet heel veel tijd meer hebben om iets te doen tegen klimaatverandering.