Wat is de meest duurzame verf voor buiten?

Simpeler, gezonder en meer in lijn met de natuur wordt het niet snel in de verfindustrie.

Productie in Europa: korte keten, eerlijke arbeidsvoorwaarden

De verf van Moose Färg wordt volledig in Zweden geproduceerd, binnen de Europese regelgeving. Dat betekent: Europese arbeidsomstandigheden, geen verborgen fabrieken in lagelonenlanden en geen complexe ketens met onduidelijke schakels.

De grondstoffen (zoals lijnolie, graan en pigmenten) komen zoveel mogelijk uit Europa, maar net als in de rest van de verfindustrie wordt er gewerkt met waar het op dat moment beschikbaar is. Lijnolie kan bijvoorbeeld uit Zweden komen, waar veel vlas groeit, maar het bedrijf kan niet garanderen dat alle  batches altijd volledig uit Zweedse lijnolie bestaan.

Interessant detail: Moose Färg heeft bewust afgezien van een bekend Europees milieulabel. Niet omdat ze er niet aan zouden voldoen (volgens Ryanne deden ze dat juist wél) maar omdat er een fors percentage van de omzet tegenover stond om het logo op de emmer te mogen zetten. Het voelde meer als betaald marketingstempel dan als inhoudelijke toets. In plaats daarvan kiest het bedrijf ervoor om de productinformatie zélf helder en transparant te communiceren.

Transport en verpakking: Europees vervoer en zo min mogelijk afval

Na productie in Zweden komt de verf per vrachtwagen naar Nederland. Eén vrachtwagen kan 33 pallets meenemen; zo worden grote hoeveelheden in één keer vervoerd. In een wereld waarin veel producten per container vanuit Azië komen, is zo’n Europese route relatief kort.

Vanuit het Nederlandse magazijn gaat de verf naar winkels, wederverkopers en direct naar consumenten. De standaard verpakking bestaat uit een recyclebare plastic emmer, verpakt in een kartonnen doos met kartonnen opvulmateriaal. Rondom de emmer zit nog een plastic zak, om lekkage bij eventuele schade te voorkomen. Die zak is gemaakt van gerecycled plastic.

Moose Färg stimuleert klanten om te kiezen voor levering bij een pakketpunt door dat goedkoper te maken dan thuisbezorging. Zo kunnen de laatste kilometers iets efficiënter en met minder uitstoot worden georganiseerd. Het bedrijf hergebruikt daarnaast zoveel mogelijk dozen in het eigen magazijn.

Hoe de verf werkt: geen plastic schild, maar een ademende huid

Echt interessant wordt het als je kijkt naar hoe de verf zich gedraagt op hout, want daar zit een groot deel van de duurzaamheidswinst.

De meeste producten in Nederlandse tuinen zoals schuttingen, schuren, veranda’s en tuinhuizen zijn gemaakt van zachte houtsoorten zoals vuren, grenen, Douglas of Lariks. Die zijn relatief goedkoop, maar ze hebben één belangrijk nadeel: ze werken. Door vocht en temperatuur krimpt en zet dit hout voortdurend uit.

De klassieke Nederlandse manier van schilderen is: gronden, lakken, en zo een filmvormende laag maken. Die laag kun je zien als een heel dun plastic schild om het hout. Op stabiel hardhout, zoals kozijnen en deuren, werkt dat prima. Maar op zacht hout is het vragen om problemen: het hout beweegt, de verflaag kan niet meebewegen en scheurt. Door die scheurtjes komt vocht onder de verflaag terecht, waarna de verf gaat bladderen en het hout kan gaan rotten.

Moose Färg werkt anders. De verf legt geen afsluitende film op het hout, maar dringt in het hout en vormt een dekkende, beschermende laag die het hout laat ademen. Je kunt het bijna zien als een kruising tussen de dekking van verf en de manier waarop beits in het hout trekt. De laag is dik genoeg om te beschermen en te kleuren, maar dun en flexibel genoeg om mee te bewegen met het hout.

Dat heeft twee grote duurzaamheidsvoordelen:

• De verf bladdert niet; ze verpoedert langzaam aan de buitenkant. Je krijgt dus geen grote schilfers, geen microplasticachtige verfresten in je tuin en in het milieu. 

• Het onderhoud is veel eenvoudiger: na ongeveer vijf jaar (in Nederland, met ons vochtige klimaat en hoge esthetische eisen) hoef je alleen maar schoon te maken en één nieuwe laag aan te brengen. Geen grootschalig schuurwerk, geen lagen volledig verwijderen, geen complete opbouw van grondverf en lak opnieuw.

Vergelijk dat eens met een goedkope buitenbeits die na twee jaar al duidelijk achteruitgaat. Over een periode van vijftien jaar betekent dat dat je met een goedkoop product mogelijk zeven keer schildert, en met Moose Färg drie keer. Dat scheelt verf, tijd, geld, transport en afval.

VOS en gezondheid: wat je longen meekrijgen bij het schilderen

Een ander cruciaal onderdeel van duurzaamheid is gezondheid. In verf spelen vooral de VOS een grote rol: vluchtige organische stoffen.

VOS zijn stoffen die bij kamertemperatuur verdampen en als damp in de lucht komen. Denk aan de scherpe geur van terpentine of klassieke oplosmiddelhoudende verf. Die dampen zijn belastend voor het milieu, maar ook voor jou. Veel mensen krijgen er hoofdpijn of vermoeide, prikkende ogen en luchtwegen van. Bij schilders en mensen die veel binnen schilderen speelt nog iets anders: de langdurige blootstelling, dag in dag uit, jaar in jaar uit.

De EU heeft daarom maximale waarden vastgesteld voor VOS in verschillende verf categorieën. Voor buitenverf ligt die grens rond de 130 gram per liter. Fabrikanten hoeven alleen aan te geven dat ze “binnen de norm” blijven. Dat maakt het voor consumenten lastig om verf onderling te vergelijken.

Moose Färg kiest ervoor om wél helder te zijn: de verf bevat minder dan 3 gram VOS per liter. Dat is extreem laag in vergelijking met wat mag. Omdat de verf watergedragen is en geen terpentine bevat, zijn de dampen bij het schilderen veel milder. Er zit wel een conserveermiddel in, en dat moet wettelijk op het blik worden vermeld, maar er zijn geen gevarenpictogrammen nodig zoals je die bij veel andere verven in de bouwmarkt ziet.

Interessant is dat zelfs professionele schilders dit merken. Een schilder die met de kozijnenverf van Moose Färg werkte, noemde het de eerste buitenverf die voor hem milieuvriendelijk en natuurlijk aanvoelde: niet alleen op de verpakking, maar in geur, verwerking en hoe hij zich er zelf bij voelde.

Belangrijk detail: watergedragen verf is niet automatisch gezond. Bij sommige watergedragen buitenverven worden zoveel droogmiddelen en hulpstoffen toegevoegd dat het totaalplaatje alsnog zwaar belastend kan zijn. Moose Färg laat zien dat het ook anders kan: echt biobased, met extreem lage VOS-waarden.

Conclusie: is Moose Färg de meest duurzame verf voor buiten?

De eerlijkste conclusie is dat er geen perfecte verf bestaat. Alles wat geproduceerd, vervoerd en verpakt wordt, heeft impact. Maar binnen die realiteit kun je wel betere en duurzamere keuzes maken.

Als je kijkt naar alle bovengenoemde factoren (productie, transport en werknemers) dan is Moose Färg de meest duurzame verf voor buiten. Daarnaast verf je minder vaak, adem je minder troep in en breng je minder vervuilende verfresten de natuur in.